Antalya İstişare Toplantısı 11 Mayıs Çarşamba günü yapıldı. SÜSBİR Yönetim kurulu moderatörlüğünde gerçekleşen toplantıya, Antalya Zirai Karantina Müdürü, Batı Akdeniz Araştırma Enstitüsü Müdürü, Antalya İl Tarım ve Orman Müdür Yardımcısı ve Bitkisel Üretim Şube Müdürü, Antalya Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Daire Başkanlığı Şube Müdürü, Aysel Akın – Klaus Wagner Mesleki Teknik Anadolu Lisesi öğretmenleri ve SÜSBİR Antalya üyeleri katıldı.

SÜSBİR Yönetim Kurulu Başkanı Savaş AKCAN konuşmasına, Pandemi sonrası dönemde üyelerle yüz yüze görüşmelerin artarak devam edeceğini vurgulayarak başladı.

Dünya pazarı hakkında tespitlerde bulunan AKCAN konuşmasında, Avrupa Birliği’nde üretim sahalarından çekilmeler olduğunu, pandemide ülkelere geçici işçi girişinin yasaklanmasından dolayı üretimin yavaşladığını belirtti. Enerji fiyatlarındaki artışla beraber özellikle Hollanda’da mevsimlik ve kesme çiçek üretiminde çekilmeler yaşandığını ve ciddi üretim kayıpları oluştuğundan bahsetti. Buna bağlı olarak İtalya ve Almanya gibi ülkelere çalı ve küçük küturlu ağaç satışlarımızın da arttığını dile getirdi.

Akcan, sektörümüzde 1 Milyar Dolar üretim değerine karşılık 128 Milyon Dolarlık ihracat olduğunu, ihracatın az olmasının sebebinin ise yetersiz sermaye ve parçalı – yetersiz arazi sorunu olduğunu kaydetti. Sübvansiyonlu kredilere erişimdeki zorlukların da üretimi ve ihracatı doğrudan etkilediğinin de altını çizdi.
Üyelerimiz özellikle son günlerde SÜSBİR’in gündeminde olan önemli bir konu olan meyve ağacı ihracatı hakkında sıkıntılarını dile getirdi. Birleşmiş Milletlere kayıtlı 208 ülke içerisinde meyve ağaçlarının ihracatının yasak olduğu tek ülke olduğumuzu, peyzajda görsel etkisi amacıyla sıkça kullanılan dut, nar, keçiboynuzu gibi ağaçların bu yasaktan dolayı gönderilemediği söylendi. AKCAN, bu konuyla ilgili Bakanlıkla sürekli yazışmalar yaptığımızı ve konunun takipçisi olduğumuzu belirtti.

Ana sorunlarımızdan biri olan KDV hakkında da gelen soruları yanıtlayan AKCAN, Maliye Bakanlığı ile yazışmalar yaptığımızı, bu sorunun çözümü için lobi faaliyetlerimizin devam ettiğini dile getirdi.

SÜSBİR Yönetim Kurulu Üyesi İsmail Hakkı KOCAOĞLU, artan maliyetler ve kısa süreli üretimlerle satış fiyatlarının arttığını buna bağlı olarak da perakende sektörünün düşüşte olduğundan bahsetti.

Aysel Akın-Klaus Wagner Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğretmenleri meslek lisesi mezunu olan gençlerin sektörde çalışmak için istekli olmadıklarını, gençlerin motive edilmesi için sektörle iş birliği içerisinde çalışması gerektiğini vurguladılar.

Standartlarımızın sektör büyüdükçe öneminin arttığı ve kaliteli ürünlerin piyasada tercih sebebi olmasından dolayı üretimde kalitenin artmasını tetiklediğinden söz edilerek sürdürülebilirliğin sağlanmasının gerekliliği de toplantıda vurgulanan bir diğer konuydu.

Üyelerimizden gelen bir öneri ise SÜSBİR ‘in her toplantısında bir hedef belirlenmesi ve bu belirlenen hedef konu ile ilgili yapılan fikir alışverişinin ardından somut adımlar atılarak çözüm geliştirilmesiydi. Üyelerimiz toplantıda SÜSBİR’den taleplerini de dile getirdi. Toplantıda gündeme gelen tüm konularla ilgili çalışmalarımıza devam edeceğiz.

Pandemi sonrası üyelerimizle bir araya gelerek yapılan bu toplantılar, Yalova, Sakarya ve İzmir’de devam edecektir.

SÜSBİR iki yıllık pandemi sürecinden sonra bölgesel istişare toplantılarına başladı. SÜSBİR Yönetim kurulu, üyeleriyle birlikte ilk toplantıyı 14 Nisan 2022’de Adana’da yaptı. İftar yemeği ve ardından istişare toplantısı şeklinde gerçekleşen programa Adana ve Mersin üyeleri, Araştırma Enstitülerinin müdürleri, Çukurova Üniversitesinden öğretim üyeleri ve süs bitkileri alanında eğitim veren Teknik Lise müdürü katıldı.

Sektörün sorunları ve çözüm önerilerinin görüşüldüğü toplantının önemli gündem maddelerinden birincisi Ziraat Bankası kredileriydi. Ziraat Bankası kredilerinde yapılan limit artışının sektörün maliyet güncellemesi dikkate alınmadan yapıldığı bu sebeple sektörün ihtiyacını yeterli ölçüde karşılamadığı gündeme getirildi. Pandemi koşulları ve sonrasında yaşanan ekonomik krizin maliyetleri çok fazla arttırdığı, Ziraat Bankası kredilerinin bu maliyetlere göre verilmesi gerektiği ve maliyetlerimiz konusunda Ziraat Bankası ile görüşülmesi konunda karar verildi.

Bölgede en yoğun ihracat Ortadoğu ülkelerine yapılmaktadır. İhracatı olumsuz etkileyen konu ise zeytin ve meyve ağaçlarının ihracatının yasaklı olması konusudur. Özellikle meyve fidanı sayılarak sertifikasız olduğu için ihracatı yasaklanan peyzaj amaçlı üretilmiş veya bozulan meyve bahçelerinden sökülen meyve ağaçlarının ihracatının bir talimatla yasaklanması sektörü bu dar günlerde daha da zor duruma sokan bir uygulamadır. Yüklü sipariş alan üreticiler az sayıda meyve fidanını ihraç edemedikleri için tüm sipariş listelerinin iptal edilmesinden dolayı yaşadıkları sıkıntıları dile getirdiler. Bu durum genel pazarı etkilediği gibi ülkeye döviz girişinin de önüne geçmektedir. 2021 yılında 76,5 milyon dolar ihracat fazlası ile 126 milyon dolar ihracat yapan bir sektörün ticaretinin bu şekilde bir uygulamayla sekteye uğratılması sektör adına oldukça üzücü bir durumdur. SÜSBİR olarak bu konuda Tarım ve Orman Bakanlığı nezdinde girişimlerimiz devam etmektedir.

Toplantının bir diğer gündem konusu da TARSİM’di. Tarım sigortalarına erişimde halen istenilen düzeye gelinememiş olması ve özellikle sigorta kapsamının genişletilmesi konusunda üyelerin talepleri dinlendi. Örtü altı üretimde don zararının da sigorta kapsamına alınması üyelerin talebi olarak ortaya çıktı.

İstişare toplantısının ana gündem konusu ise kalifiye eleman eksikliği olmuştur. Bu konuda SÜSBİR’in eğitim vermesi ve sonrasında belirlenecek fidanlıklarda uygulama derslerinin yapılarak çalışanlara sertifikalandırılması konusunda karar alındı. Pilot bölge olarak Adana’da başlayacak eğitimlerde teorik eğitim oluşturulacak teknik komisyon tarafından verilecek. Sonrasında belirlenen fidanlıklarda uygulama dersleri yapılacaktır.

Liselerde süs bitkisi alanında eğitim gören öğrencilerin meslek liselerindeki uygulamaya göre usta öğretici belgesi olan fidanlıklarda staj yapması zorunluluğu gündeme getirildi. Bu konunun sektörde kalifiye eleman yetişmesinin önünde bir engel olduğu belirtildi. Süs bitkisi üreticilerinin 5553 Sayılı Kanuna göre teknik eğitim almış Ziraat Mühendisi, Peyzaj Mimarı ve Orman Mühendisi çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır. İşletmelerde staj yapan öğrenciler zaten teknik eğitim almış kişiler tarafından izlenmekte ve uygulama eğitimleri bu kişiler kontrolünde verilmektedir.

Süs bitkileri alanında eğitim veren liselerde teknik eğitimin yanında daha fazla uygulama yapılması ve bunun için SÜSBİR üyesi firmalarla staj işbirliklerinin yapılması konusunda görüş bildirildi.

Adana’da başlayan bölgesel istişare toplantıları Ankara, Antalya, İzmir, Sakarya ve Yalova olmak üzere devam edecektir.

Türkiye geçtiğimiz yıl yangın felaketleriyle kaybettiği hektar hektar zeytinliği yerine koymaya çabalarken, 1 Mart’ta çıkarılan Maden Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle Zeytinlikler bu kez de madencilik faaliyetleri için yok olma tehdidiyle karşı karşıya. Madencilik faaliyetleri için kurulacak tesislerin zeytinlik alanına denk gelmesi durumunda, zeytinliklerin taşınarak veya yok edilerek geçici maden işletmelerinin araziye kurulmasına, madencilik faaliyeti sonrası alanın yeniden zeytinliğe çevrilmesi şartıyla izin verilebileceği bu yönetmelikle yürürlüğe girmiş oldu.

Zeytin Anadolu’nun kadim bekçisidir. Zeytinlikler bir kez maden sahası olarak kullanıldığında sonradan rehabilite edilmesi, iyileştirilmesi yönetmelikte yazdığı gibi kolay değildir. Doğal bir alanı bozulduğunda aynı sayıda başka bir yere ağaç dikerek eski ekosistem yaratılamaz.

Zeytinin gen kaynağı bu topraklardır. Teknik olarak mümkün olmamakla birlikte gen kaynaklarımızın yurt dışına gitmesinin en küçük ihtimaline karşılık yaşlı zeytin ağaçlarının ihracatı bile yasaktır.

Zeytinlik alanların madencilik faaliyetleri için kullanılması amacıyla çok sayıda izin alınmış, mevcut uygulamaların iptali için yüzlerce dava açılmış, halk zeytin ağaçlarını korumak için elinden gelen gayreti göstermektedir. Bunun en güzel örneği şuan gündemde olan Akbelen Ormanlarında halkın yaptığı savunmadır.

Tüm bunlar devam ederken, Zeytincilik Yasasına aykırı bir yönetmelik gündemin yoğunluğundan faydalanarak sessiz sedasız yayınlandı.

Zeytinliklerin madencilik faaliyetine açılmasını öngören düzenlemeler Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne defalarca getirilmiş ve tüm siyasi partiler tarafından reddedilmiştir. Bu yönetmelikle milletin iradesi ve hiyerarşi de yok sayılmıştır.

Kamu yararı dikkate alınarak karar verileceğine dikkat çekilse de, kurulacak maden işletmelerinin sağlayacağı yarar, üretimi uzun yıllar, çokça emek gerektiren zeytinlerin yararıyla karşılaştırılamaz bile. İklim kriziyle karşı karşıya olduğumuz bu günlerde doğayı böylesi katleden bir değişiklik kabul edilemez.

Her biri en az birkaç asırlık hatta çok daha uzun ömre sahip bu değerlerimizin göz göre göre yok edilmesini, ‘’rehabilite edilmesi’’ veya ‘’iyileştirilmesi’’ şartıyla hafife alan, geçiştiren anlayışın tarımdan ne kadar anladığı da düşündürücüdür. Yüzlerce yaştaki bu ağaçları nasıl telafi edeceklerini, yerine tekrar nasıl koyacaklarını nasıl açıklayacaklar? Buna kimin ömrü yetecek? Açıklayacak biri varsa açıklasın ki biz de öğrenelim…

Bu katliamın yargıdan döneceğine inanıyoruz. Bu konuda üstümüze düşeni yapmaya hazırız.

                                                                               SÜS BİTKİLERİ ÜRETİCİLERİ ALT BİRLİĞİ